قواعد درس هفتم

 

منادي

 

در اين درس با منادا آشنا مي شويم.

منادا اسمي است كه آن را صدا مي كنيم.

كلمات رنگيِ اين عبارت ها منادا هستند.

يا مجيدُ ، تَعالَ عِندى.     اي مجيد ، نزد من بيا.

يا حميدةُ ، رُوحى.        اي حميده، برو.

يا صاحبَ الزَّمان.         اي صاحب زمان.

يا رَبَّ العالَمين.            اي پروردگار جهانيان .

فاطمةُ، أين المفتاحُ؟       فاطمه، كليد كجاست؟

ملاحظه مي كنيد كه « يا » از حروف ندا در عربي است .

اسمِ بعد از« يا » منادا ناميده مي شود.

معلم :

چه كسي مي تواند حدس بزند كه آيا حرف « يا» عامل است يا غير عامل؟

دانش آموز:

« يا» غير عامل است.

معلم : آيا امكان دارد منادا بدون حرف ندا بيايد؟

دانش آموز :

بله، مانند آخرين جمله كه فاطمه منادا بود امّا حرف« يا» حذف شده بود.

در زبان فارسي نيز گاهي منادا بدون حرف ندا مي آيد.

 

انواع منادا

مناداي علم

مناداي مضاف

مناداي نكره مقصوده

مناداي شبه مضاف

 

مناداي علم                يا محمّدُ

مناداي مضاف             يا صاحبَ السيّارة

مناداي نكره مقصوده      يا طالبُ، اُسْكُتْ

مناداي شبه مضاف        يا بصيراً بِالعِِباد

چه كسي مي داند « عَلَم» يعني چه؟

دانش آموز :

«عَلَم» همان است كه در فارسي  «اسم خاص» گفته مي شود يعني نامِ مخصوصِ كسي يا چيزي يا حيواني، مانند: كورش ، حجرالاسود، رخش

 

معلم: مضاف يعني چه؟

دانش آموز: هر گاه اسمي به اسم ديگر اضافه شود اسم اوّل را مضاف و اسم دوم را مضافٌ اليه مي ناميم.

 

معلم: حالا چه كسي مي تواند حدس بزند « نكره مقصوده» يعني چه؟

دانش آموز :

همان طور كه از نامش پيداست يعني شخص ناشناسي كه گوينده او را به اسم

 نمي شناسد امّا او را صدا مي زند. مثلاً معلم به دانش آموزي كه سر و صدا

 مي كند: مي گويد

(يا طالبُ، اُسْكُتْ.)

معلم: حالاچه كسي مي تواند حدس بزند « مناداي شبه مضاف » يعني چه؟

دانش آموز: شبه مضاف همان طور كه از نامش پيداست يعني منادايي كه مضاف نيست اما به نظر شبيه مناداي مضاف است. مثال «يا وجيهاً عِندَ اللّه»  يعني

«اي آبرومندِ نزد خدا.»

معلم: آفرين بر شما كه خوب حدس زديد.