سير را دست کم نگيريد

در رساله ذهبيه امام رضا(ع) توصيه شده است که در ماه آخر زمستان سير مصرف شود.در حديثي از پيامبر اکرم(ص) نيز آمده است که مي فرمايند: سير بخوريد و با آن مداوا کنيد. يعني حضرت هم توصيه به مصرف غذايي و هم دارويي سير مي کنند.هم چنين مي فرمايند: درمان هفتاد بيماري در سير است که بنا به نظر محققان کلمه هفتاد دليل بر کثرت است؛ يعني سير بسياري از بيماري ها را درمان مي کند. در حديث ديگري نيز پيامبر اکرم(ص) به حضرت امام علي(ع) توصيه مي کنند که سير بخوريد و اگر من هم با فرشته هم سخن نمي شدم سير مي خوردم.با توجه به توصيه هاي فراوان براي مصرف سير، درباره خواص اين خوراکي با دکتر سيد سعيد اسماعيلي پزشک و محقق طب اسلامي گفت وگويي کرده ايم که در ادامه مي آيد.وي با اشاره به توصيه امام رضا(ع) که مي فرمايند: کساني که مي خواهند دچار بيماري هاي ناشي از توليد باد(ريح) در بدن نشوند، هفته اي يک بار سير مصرف کنند، مي افزايد: بعضي از بيماري ها ناشي از افزايش ريح يا باد است. اين باد ممکن است گاهي در معده و روده باعث ترش و يا نفخ شود و يا در ناحيه کبد و زير دنده ها، باعث درد شود. بعضي مواقع نيز در کليه با سنگ کليه اشتباه گرفته شود. (دردهاي ريحي در کليه دردهاي بسيار شديدي است که گاهي دقيقاً علايم و تظاهرات سنگ کليه را دارد اما با سونوگرافي و بررسي دقيق مشخص مي شود که فرد سنگ کليه ندارد).گاهي نيز اين درد در ناحيه مفصل باعث بروز مشکل مي شود.در مواردي نيز انواعي از سردردها ناشي از افزايش ريح(باد) در بدن است.
از جمله ويژگي هاي دردهاي ريحي اين است که در عضو درگير احساس سنگيني نمي شود؛ به عنوان مثال اگر فرد به علت افزايش بلغم در مفصل دچار درد شود اين درد همراه با احساس سنگيني است اما اگر افزايش ريح باعث درد شود، فرد احساس سنگيني نمي کند.ويژگي ديگر دردهاي ريحي اين است که در بدن فرد جابه جا مي شود به عنوان مثال ممکن است براي مدتي فرد احساس درد در زانو کند سپس براي مدتي در مچ پا احساس درد کند و...امام رضا(ع) در رساله ذهبيه براي درمان اين نوع دردها مصرف سير راتوصيه مي کنند.
درباره سير نکات مختلفي وجود دارد؛ از جمله اين که موسير هم خواصي شبيه سير دارد.طبيعت سير گرم و خشک در درجه سوم است و حرارت آن شبيه حرارت غريزي بدن است.(همان طور که قبلاً هم گفته شد بدن هر فرد از زمان تولد تا مرگ داراي حرارت طبيعي است که به آن حرارت غريزي گفته مي شود.زماني که فرد از دنيا مي رود اين حرارت غريزي نيز از بين مي رود).حرارت غريزي با افزايش سن کاهش مي يابد اما برخي از خوراکي ها از جمله سير به تقويت اين حرارت کمک مي کند.بنابراين مصرف سير باعث تندرستي و افزايش طول عمر مي شود و پيري را به تاخير مي اندازد. ويژگي ديگر سير کاهش رطوبت و باد است.اگر فردي در معده دچار رطوبت و بلغم باشد و اين رطوبت و باد براي او نفخ و مشکلي ايجاد کند، مصرف سير به رفع اين مشکل کمک مي کند.سير بازکننده رگ هاست و اگر لخته خوني وجود داشته باشد مصرف سير به رفع آن کمک مي کند. بنابراين افرادي که دچار گرفتگي عروق قلبي هستند و يا دچار لخته خون در اندام ها مانند پا شده اند مي توانند از سير استفاده کنند. سير رقيق کننده خون نيز است و افرادي که دچار غلظت خون هستند مي توانند از اين خاصيت سير بهره ببرند.به فردي که به دليل افزايش بلغم در مفصل دچار درد است، توصيه مي شود سير مصرف کند زيرا سير به عنوان دارو بلغم مفصل را از بين مي برد.سير باعث افزايش ادرار مي شود. بنابراين براي افرادي که در مراحل اوليه نارسايي هاي کليوي هستند مصرف سير مفيد است.وي مي افزايد: سير خاصيت پادزهري دارد و براي افرادي که در مراکز شلوغ و پرجمعيت فعاليت مي کنند و يا در مکان هايي هستند که احتمال شيوع بيماري هاي عفوني زياد است بسيار مفيد است.در اين زمينه اگر سير با سرکه مانند سيرترشي مصرف شود، مفيدتر است به عنوان مثال زماني که بيماري هايي مانند آنفلوآنزا و سرماخوردگي شيوع پيدا مي کند براي پيش گيري قبل از ابتلا به اين بيماري مي توان از سيرترشي استفاده کرد.
به اين نکته بايد توجه کرد که اگر فرد به بيماري آنفلوآنزا و سرماخوردگي مبتلا شده است و سرفه مي کند، مصرف سرکه نه تنها مفيد نيست بلکه مضر خواهد بود.
سير بر دستگاه تنفسي نيز تاثير مي گذارد. افرادي که دچار ترشح و خلط ،تنگي نفس و گرفتگي صدا هستند براي رفع ترشحات خلط و تنگي نفس مي توانند از سير استفاده کنند، سير با خشک کردن رطوبت و از بين بردن خلط، راه تنفسي را باز مي کند.قسمت ديگري از بدن که تحت تاثير سير قرار مي گيرد سيستم مغزي و عصبي است. سير براي مغز و اعصاب نيز مفيد است.از آن جا که مغز و اعصاب، طبيعت مرطوب و سرد دارد اگر اين رطوبت و سردي افزايش يابد ممکن است فرد دچار لرزش، فراموشي و يا حتي فلج شود.مصرف سير در پيشگيري و درمان اين علايم و ديگر بيماري هاي مغز و اعصاب مانند انواع فراموشي، فلج و لرزش دست و پا که به علت ضعف مغز و اعصاب به وجود مي آيد مفيد است.مصرف سير در بيماري هاي کليوي و ورم کليه نيز مفيد است.مصرف مداوم سير مي تواند باعث ريزش موهاي سفيد و در آمدن موهاي سياه شود و در واقع باعث جواني مي شود.افرادي که دچار فلج شده اند به عنوان مثال افرادي که دچار سکته هاي مغزي شده اند مي توانند از سير استفاده کنند.(البته توصيه مي کنيم حتماً قبل از مصرف با يکي از پزشکان طب سنتي مشورت کنند تا مزاجشان مشخص شود.)
براي رفع بوي سير مي توانيد از سبزي هايي مانند جعفري، رزماري، ريحان و يا ادويه هايي مانند رازيانه، گشنيز و هل استفاده کنيد.
اما با همه خواصي که براي سير برشمرديم نبايد در مصرف آن زياده روي کرد زيرا مصرف زياد آن مي تواند مشکل ساز باشد.به عنوان مثال مصرف زياد سير براي افراد گرم مزاج، همچنين جوانان يا در فصل گرما مفيد نيست ، زيرا زياده روي مي تواند باعث سردرد و آسيب به چشم و ريه شود و گاهي باعث تشديد علايم بواسير مي شود. خانم هاي باردار نيز بهتر است در مصرف سير جانب اعتدال را رعايت کنند.مصرف زياد سير مي تواند توليد صفرا را افزايش دهد و بيماري هاي ناشي از افزايش صفرا ايجاد کند.